آلرژی در فصل پاییز

 

گفتگو با دکتر مهدویانی، فوق تخصص آلرژی و ایمونولوژی

افرادی که مبتلا به حساسیت‌های فصلی هستند در فصل پاییز با مشکلات آلرژیک قابل توجهی مواجه می‌شوند. آنچه از نظرتان می‌گذرد گفتگو با دکتر سید‌علیرضا مهدویانی،فوق تخصص آلرژی و ایمونولوژی بالینی در خصوص علل ایجاد آلرژی، علائم، کنترل و درمان آن می‌باشد.

آلرژی چگونه بوجود می‌آید؟ چرا برخی افراد مبتلا به آلرژی هستند.؟

کوتاه‌ترین تعریفی را که می‌توان برای آلرژی ارائه داد عبارت‌ است از واکنش بیش از حد یا نامناسب سیستم ایمنی بدن نسبت به مواد بی‌ضرر موجود در محیط زندگی مثل مواد غذایی یا گرده گیاهان

ژنتیک در بروز آلرژی موثر است یا عوامل محیطی؟

ژنتیک و عوامل محیطی هر دو در ایجاد آلرژی موثر هستند. برای ایجاد بیماریهای آلرژیک مهمترین شرط حساس شدن فرد مستعد به آلرژن‌های اختصاصی است و این حساس شدن می‌تواند در هر برهه‌ای از زندگی رخ دهد ولی شایع‌ترین دوره آن کودکی و اوایل جوانی است.

علائم آلرژی چیست؟

علائم آلرژی به عوامل مختلف ژنتیکی،‌نوع مواد حساسیت‌زا و عضو در معرض تماس واکنش آلرژیک در چشم‌ها، بینی، ریه، پوست و دستگاه گوارش اتفاق می‌افتد. علائم آلرژی از حالات خفیف توام با علائمی نظیر عطسه، سرفه، خارش، کهیر تا یک وضعیت سیستمیک همراه با تنگی نفس، علائم گوارشی و شوک متغیر است.

شیوع آلرژی در جهان و کشور ما به چه صورت است؟

حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد جمعیت دنیا به نوعی به آلرژی مبتلا هستند در ایران شیوع آلرژی بینی ۱۲%، آسم آلرژیک ۱۳%، آلرژی پوستی۵%، حساسیت به نیش زنبور۲%، آلرژی دارویی ۲% و آلرژی غذایی ۱-۳% برآورد می‌شود.

چرا پاییز فصل سختی برای مبتلایان به آلرژی است؟ چرا آلرژی در فصل پاییز تشدید می‌شود؟

همه ساله با شروع فصل گرده افشانی گیاهان که بسته به منطقه جغرافیایی متفاوت است پزشکان با عده کثیری از بیماران مواجه می‌شوند که با علائم آلرژی بینی، سرفه، عطسه، آبریزش بینی مراجعه می‌کنند.از آنجا که یکی از علل مهم آلرژی‌های فصلی گرده گیاهان(Pollens) هستند طبیعی است که فصول گرده افشانی گیاهان فصول سختی برای مبتلایان به آلرژی است. گرده افشانی درختان در ابتدای بهار، چمن‌ها در فصول گرم یعنی تابستان و علف‌های هرز در انتهای تابستان و ابتدای پاییز اتفاق می‌افتد. از طرف دیگر از آنجائیکه التهاب آلرژیک می‌تواند همراه التهاب عفونی باشد(Synergy) و فصل پاییز شروع سرماخوردگی‌ها و ویروسی نیز می‌باشد بنابراین آلرژی در فصل پاییز می‌تواند شایع‌تر باشد.افتراق بین سرماخوردگی و علائم آلرژی بسیار مهم بوده و می‌تواند از استفاده بی‌رویه آنتی‌بیوتیک جلوگیری کند.

آلرژی چگونه کنترل و درمان می‌شود؟

مهمترین اصلی که باید درباره آلرژی در نظر گرفت پیشگیری است تا درمان. اجتناب از تماس با آلرژن‌ بهترین راه کنترل آلرژی محسوب می‌شود. دیگر اقدامات لازم عبارت است۱- عدم تماس با حیوانات خانگی، ۲- پرهیز از دود سیگار در همه سنین بخصوص در خانم‌های باردار در محیط کار و در اوایل کودکی۳- کاهش رطوبت محل سکونت که در کاهش عواملی از جمله مایت‌ها و کپک‌ موثر است۴- تغذیه انحصاری با شیر مادر۵- از بین بردن سوسک‌های خانگی و استفاده از روکش‌های مخصوص ضد مایت برای تشک و بالش ۶- شستشوی ملحفه‌ها هر ۲-۱ هفته یکبار در آب ۵۵-۶۰ درجه سانتی‌گراد۷- استفاده از جاروبرقی مناسب و درصورت امکان استفاده از فیلتر مخصوص((Hepaدر جاروبرقی ۸- کم کردن پرده‌ها یا مبلمان پارچه‌ای، پشمی، خزدار یا برداشتن آنها از اتاق خواب

برای درمان آلرژی داروهای متعددی وجود دارند که اغلب آنها مکانیسم آنتی هسیتامین دارند. در مواردی که آلرژی شدید باشد گاهی پزشکان ناچار به استفاده از داروهای کورتون و استروئیدها می‌باشند.

آیا تغذیه و آلرژی با هم ارتباط دارند؟

اگر چه تمامی افراد ممکن است مبتلا به آلرژی غذایی شوند ولی معمولاً آلرژی غذایی در کودکان شایع‌تر است کودکان مبتلا به آلرژی غذایی ممکن است دارای حساسیت به آلرژن‌های استنشاقی مانند گرده گیاهان، موی گربه و سگ، گرد و خاک باشند و یا ممکن است اینگونه آلرژی‌ها را بعداً پیدا کند اگرچه هر غذایی می‌تواند واکنش آلرژیک ایجاد کند ولی در اطفال غذاهای آلرژی‌زا عبارتند از شیر، تخم‌مرغ، بادام زمینی، گندم، سویا، بادام و فندق و در بزرگسالان عبارتند از بادام زمینی، ماهی، صدف و آجیل مثل بادام و فندق و مغزیجات.